Built with Berta.me

  1. Op de badkamerspiegel van Dennis Muñoz Espadiña (Duitsland, 1990) is een quote geplakt: “De waarachtige mens schept de wereld vanuit zichzelf.” Het is een wijsheid die resoneert met zijn kunstenaarspraktijk waarin hij persoonlijke verhalen versmelt met archetypische vertellingen en vertrouwde alledaagse objecten. Deze versmelting vindt zowel fysiek plaats —de chocolade vloeit rijkelijk — alsmede verhalend wanneer hij de mythologische figuur Sisyphus met een Hollandse melkmeid verenigt of de Marlboro Man vermengt met het oeroude beeld van de Ouroboros. 

    De kunstenaarspraktijk van Muñoz Espadiña voelt aan als een rariteitenkabinet. Een collectie objecten en gebeurtenissen samengebracht door een excentrieke verzamelaar met voorliefde voor woordspelingen, houtbewerking en etenswaren. Deze verzamelaar bestaat echter niet, de collectie is een vorm van formalistisch bedrog vervaardigd door de kunstenaar zelf. Werkend als een archeoloog in tegengestelde richting maakt Dennis Muñoz Espadiña artefacten die een belangwekkende historie doen vermoeden maar nooit werkelijk opgegraven zijn. De verfijnde afwerking geeft ze een vals gevoel van vanzelfsprekendheid, hun bestaansrecht dient niet bevraagd te worden. Dit schept ruimte voor andere vragen: Waar komen ze vandaan? Waartoe dienen ze? En, mag ik eraan likken? 

    Muñoz Espadiña ziet de toeschouwer als actief deelnemer aan het werk. De boodschap ligt niet vast maar ontstaat in de hiaten die een kijker zelf naar eigen overtuiging invult. Hij gebruikt hiervoor symbolen als handvatten om de psyche te onderzoeken, de titels zijn telkens kwinkslagen die je in de goede richting wijzen. Zo creëerde hij voor de performance Schachsprüng een verzonnen psychoanalytische methode door de Rorschach test te combineren met patronen van gesmolten chocolade. Muñoz Espadiña treedt in de performance op als troostrijke hofnar die het publiek op pijnpunten wijst in de toevallig ontstane zinnebeelden. Ook bij de dobbelstenen in Wisdom Dice speelt toeval een belangrijke rol. De ingegoten verstandskiezen geven hoop dat een verstandige keuze zal volgen uit dit kansspel. In House of Fortune voorspelt Muñoz Espadiña’s moeder zijn toekomst aan de hand van tarot. De video, opgenomen in zijn ouderlijk huis, beweegt traag door kamers volgestouwd met foto’s en oubollige snuisterijen. Het is een verstild familieportret aan de hand van memorabilia uit zijn eigen verleden. Het werk bevraagt de kracht van het object als representatie voor het verleden en hoe zich hier, bezien door andere ogen, een landschap aan mogelijke werkelijkheden ontvouwt. 

    Muñoz Espadiña’s voorwerpen en bijbehorende performances raken aan een menselijk hedonistisch verlangen naar schoonheid en overdaad. De sensuele objecten verleiden tot aanraking, om verorberd en aan geroken te worden. De kans bestaat echter dat het genot slechts in het geheugen achterblijft wanneer het werk in magen en neuzen verdwenen is. Zo verenigt hij Hollandse zuivel met de mythe van Sisyphus door een Emmentaler kaas door het Griekse landschap te rollen in het werk Cheesyphus. Na de rollende uitputtingsslag verdeelt hij de kaas onder het publiek. Vacuümverpakt bij elk stuk zit een verhaal waarin Sisyphus verliefd wordt op een melkmeid. In het werk Fontein stroomt donkere chocolade langs een antieke Franse kast. De kleuren van kast en chocolade lijken zo sterk op elkaar dat vooral de sterke cacaogeur de bezoeker een tweede blik laat werpen. De ongedwongenheid waarmee de gesmolten chocolade met het houtsnijwerk versmelt verbergt een ingenieus systeem van raderwerken en pompen dat uiterst doelgericht door Muñoz Espadiña is georchestreerd. Voor bezoekers was dit werk op Prospects & Concepts (Art Rotterdam, 2020) onweerstaanbaar om aan te raken, en zelfs stiekem te proeven.

    Leidmotief in Muñoz Espadiña’s werk is het object als rekwisiet, als vehikel om verhalen te vertellen en onwaarschijnlijke zaken met elkaar te verbinden. Het werkt viert de twijfel, het toeval en de wens om betekenis te geven aan de ongrijpbaarheid van het leven. Voor die betekenis geeft het slechts een handreiking, de toeschouwer dient naar eigen inzicht de verbinding te leggen.